نقش تغذيه در درمان اعتیاد

علم تغذیه:

علمی است که در ارتباط با تغییر و تبدیل غذا در بدن و شرکت مواد مغزی در بافتها بعد از هضم و جذب و تولید انرژی بحث می کند.

مقدمه:

ترك اعتياد شامل تغيير عادات و رفتارهاي منفي به عادات مثبت است. تغذيه مناسب ، از عوامل مهم و یکی از دلایل اصلی در موفقيت اين تغيير می باشد. بیشتر کسانی که به مواد وابسته هستند ، رژیم غذایی شان نا مناسب است. افراد معتاد به سبب بي توجهي به برنامه غذايي خود ، دچار اختلالات گوارشي متعددي مثل، اسهال ، يبوست ، اشكال در هضم غذا و كاهش اشتها مي‌شوند. بنابراین کسانی که وابسته به مواد باشند رژیم غذایی آنها اغلب عکس چیزی است که توصیه می شود یعنی اعلب چیزهایی را که باید کم خورده شود بیشتر می خورند و بر عکس هر آنچه که باید بیشتر خورده شود کمتر استفاده می شود. به طور كلي افراد معتاد به مواد مخدر دچار سوء تغذيه هستند ، و با توجه به اين امر، براي كمك به ترك اعتياد درك نقش تغذيه اهميت فراواني دارد.

 منابع غذایی:

1-کربو هیدارتها : انواع قند ، نشاسته ، غلات و ..... که نقش اصلی و عمده در تولید انرژی را دارا هستند.

 2- چربیها: که 40 درصد چربی غذایی از طریق روغن ، مارگارین ، روغن سالاد ، چربی گوشت و 60 درصد دیگر از تخم مرغ ، شیر ، دانه های غلات ، آجیل و ....... بدست می آیند.

 3- پروتئینها : که بیشتر در انواع گوشت ، تخم مرغ ، غلات ، لبنیات موجود است.

 4- املاح و مواد معدنی : که شامل کلسیم ، فسفر ، منیزیم ، سدیم ، پتاسیم ، آهن ، شیر ، روی و ...... می باشد.

 5- ویتامینها و مواد آلی: آخرین گروه غذایی ضروری شناخته شده می باشد که به دو دسته ویتامینهای محلول در چربی (a.d.e.k) و ویتامینهای محلول در آب (c.b) تقسیم می شوند.

 نیاز فرد به انرژی:

 نیاز فرد به انرژی بستگی به حداقل انرژی لازم برای انجام اعمال حیاتی بدن ( تنفس کردن ، گردش خون و ....) و فعالیت و اثر غذا دارد.

مراحل هشتگانه جهت رزیم غذایی مناسب در درمان اعتیاد.

 گام اول :

 کاهش مقدار چربی مصرفی: با توجه به اینکه 25 درصد کالری غذا باید از چربی تامین شود بنابراین به توصیه های زیر توجه شود الف) به برچسب غذاهای آماده ای که می خرید دقت کنید که چقدر چربی دارند. ب) از غذاهای پر چرب استفاده نکنید. ج) غذاهای آماده همانند همبرگر ، چیپس ، سیب زمینی سرخ کرده ، سوسیس و .... را مصرف نکنید . د) غذا ها را بصورت آب پز و یا کبابی میل کنید آنها را سرخ نکنید. ه) گوشت بدون چربی استفاده کنید.

 گام دوم :

کاهش مقدار قند مصرفی: افرادی که وابستگی به مواد دارند احتمالا مقدار مصرف مواد قندی آنان از حالت عادی بیشتر است . بنابراین شما باید سعی کنید که شکر ، عسل ، شربت و ...... کمتر بخورید و بیشتر در صورت نیاز به مواد شیرین از میوه های شیرین مصرف کنید.

 گام سوم :

پرهیز ازکافئین : کافئین یک محرک قوی است که اصولا در قهوه آماده ( مثل نسکافه) ، چای ، نوشابه ، کوکاکولا ، شکلات وجود دارد که قهوه دم کرده بالاترین میزان کافئین را داراست. لازم به ذکر است اگر به این کافئین وابستگی دارید تدریجا آنرا کم کرده و به جای آن از چای کم رنگ یا قهوه کم رنگ استفاده کنید و در صورتیکه احساس کردید نیاز دارید سر حال باشید ، تعدادی میوه تازه بخورید ؛ هوای تازه استنشاق کنید ؛ به ورزش های سبک بپردازیید و یا کمی بخوابید.

 گام چهارم:

میزان نمک مصرفی خود را کاهش دهید: بدن ما به کمی نمک نیاز دارد که اصولا ما ایرانیان نمک را بیشتر از حد معمول آن مصرف می کنیم ،که باعث افزایش فشار خون ، افزایش خطر سکته قلبی ، احتباس آب در بدن می شود. غذاهای آماده همچون چیپس ، بیسکویت شور ، ماهی دودی ، آجیل شور ، سس سویا ، خیار شور ، پنیر شور ، سوسیس ، کالباس دودی و ..... نمک زیاد دارند و باید کمتر مصرف شوند. نکته قابل توجه اینکه سعی کنید در سر سفره به جای استفاده نمک از آبلیمو و ادویه استفاده کنید.

 گام پنجم:

روزانه یک قرص مولتی ویتامین استفاده کنید: ویتامین ها و املاح معدنی برای بدن ضروری هستند و خوردن یک قرص ویتامین هر روز به دلایل زیر مفید است: - سوء مصرف مواد ، برخی از ویتامین های بدن را کاهش می دهند. - ویتامین ها می توانند در جریان پخت غذاها را از بین بروند. - فشار غلبه بر وابستگی به سوء مصرف مواد ؛ شاید باعث شود بدن به ویتامین ها بیشتری نیاز پیدا کند. لازم به ذکر است در این کار زیاده روی نشود و حتما تحت نظر پزشک و با تجویز او ویتامین مصرف شود.

 گام ششم:

 غذاهای متنوعی بخورید: اگر شما قصد دارید میزان مصرف چربی ، قند ، کافیین ، و نمک تان را کاهش دهید ؛ باید قبلا با افزایش تنوع غذایتان ، آمادگی لازم را پیدا کنید. بهترین راه برای اینکه مطمئن شوید تمام مواد غذایی لازم برای بدنتان به اندازه ی کافی خورده اید این است که تنوع هر چه بیشتر در غذاهای روزانه تان ایجاد کنید. هر روز مطمئن شوید که تعدادی غذا از هر 3 گروه اصلی غذا ها را مصرف کرده اید. الف): نان ، برنج ، ماکارانی ، غلات ب): میوه و سبزیجات ج): گوشت قرمز ، ماهی ، محصولات لبنی کم چرب و حبوبات

گام هفتم:

 کربو هیداراتهای پر شاخه را مصرف کنید( مثل سلولوز موجود در سبزیجات) منابع کربوهیدراتی همانند آرام بخش های طبیعی عمل می کنند. برخی از فشارهای عصبی با خوردن غذاهای حاوی فیبر و نشاسته ی کافی تسکین می یابند ؛ همانند نان های سبوس دار ، سبوس غلات ، برنج قهوه ای ، میوه تازه و سزیجات.

گام هشتم:

وعدهای غذایی در روز را افزایش دهید و آرام غذا بخورید! به توصیه های زیر در ارتباط با وعدهای غذایی توجه شود - در نظر داشته باشید 5 وعده غذایی محتصر بهتر از 3 وعده غذایی مفصل است. به این دلیل که تعداد وعده های غذایی زیاد در روز اختلاف بین حداکثر و حداقل قند خون در روز کاهش یابدو خلق فرد نیز نواسان کمی داشته باشد. - برای خورن غذا وقت کافی در نظر گرفته و و آن را به آهستگی ، آرامش و با لذت بخوریید. - فقط هنگامیکه گرسنه هستید غذا بخورید و وتی احساس گرسنگی قطع می شود ؛ خودن را متوقف کنید. - در هنگام غذا خوردن مطالعه نکنید و به تماشای تلویزیون نپردازید.

هشدار:

 فقدان یک ماده مغزی ضروری منجر به اختلال در تشکیل آنزیم ضروری ویا اجزاء دیگر سلولی میگردد و این عامل موجب اختلال در عمل ویا مرگ سلول شده که علائم بالینی آن در فرد به صورت سو تغذیه ظاهر می شود.